چه دوربین عکاسی دیجیتالی بخریم؟

(منتشر شده در Digikala TV)

چه دوربینی بخریم؟ این سوالیست که بی درنگ برای هر تازه وارد به بازار دوربین‌های عکاسی دیجیتال ایجاد می‌شود. سال‌هاست که از دنیای دوربین‌های آنالوگ دور شده‌ایم و به جز مواردی خاص، دیگر چندان به سمت آن‌ها نمی‌رویم. جهان دوربین‌های دیجیتال نیز چنان شلوغ و پر ازدحام شده که به محض ورود به آن گیج و سردرگم می‌شویم.

بسیار خوب، ما به دنبال یک دوربین عکاسی دیجیتال خوب هستیم. دوربینی که بتواند برای ما عکس‌هایی عالی بگیرد، خاطرات و سوژه‌هایمان را با وضوح هرچه بالاتر ثبت کند. تصور کنید که وارد یک فروشگاه دوربین‌های دیجیتال شده‌اید. آن جا تعداد زیادی از این موجودات تک چشم عجیب و غریب را  پشت ویترین می‌بینید. کدام یک بهتر است؟ دوربینی که مگاپیکسل بالاتر دارد؟، همانی که توانایی زوم بیشتری را ارائه می‌کند؟ یا آن یکی که گران قیمت‌تر است؟ اصلا چطور است آن که ظاهر حرفه ای تری دارد را انتخاب کنیم؟ انگار که در قسمت بالا و سمت راست صفحه، گزینه هایی نیز برای انتخاب از بین نوع و شرکت سازنده وجود دارد!

گویی کمی گیج شده‌ایم. بهتر است که به سراغ معیارهای انتخاب خود برویم. بیایید مگاپیکسل بالاتر، زوم بیشتر، ظاهر حرفه ای تر یا قیمت گران‌تر را کنار بگذاریم و خیلی واقع‌بینانه دو مسئله را برای خود در نظر بگیریم. یک، هدف ما از خریدن دوربین چیست و اساسا در چه موقعیت‌ها و برای چه کاری قصد عکاسی داریم، و دو اینکه بودجه و توانایی هزینه‌ی ما به چه مقداری است. با مشخص کردن این دو معیار برای خود، می‌توانیم به دوربینی که انتظار ما را می‌کشد برسیم.

اما پیش از شروع بیایید تکلیف خود با یک تصور اشتباه را روشن کنیم. آیا مگاپیکسل بالاتر به معنی کیفیت بیشتر عکس می‌باشد؟ پاسخ این سوال قطعا خیر است. مگاپیکسل یکایی برای شمارش تعداد فوتوسایت یا پیکسل‌های حساس به نور موجود بر روی سنسور تصویر دوربین‌های دیجیتال است و به معنی میلیون پیکسل می‌باشد. تعداد 12 میلیون پیکسل، 14، 16 یا 18 برای دوربین‌های امروزی کاملا عادی هستند. هرچه این عدد بیشتر باشد، دوربین بالقوه توانایی گرفتن عکس‌های با تفکیک پذیری یا اصطلاحا رزولوشن بیشتری را دارد. با این حال لنز دوربین یک عامل محدود کننده‌ی بزرگ است که در اغلب دوربین‌های دیجیتال، منجر به این می‌شود که این استعداد بالقوه‌ی دوربین تبدیل به بالفعل نشود. به علاوه تراکم پیکسلی بالاتر، منجر به افزایش نویز تصویر و کاهش گستره دینامیکی نیز می‌گردد. در عین حال عوامل دیگری چون پردازش داخلی دوربین و فن آوری های به کار رفته چنان تاثیر گذار هستند که منجر به عدم امکان رسیدن به تفکیک پذیری های حتی نزدیک به مگاپیکسل واقعی سنسور تصویر نیز می‌گردد.

به معیارهایمان باز می‌گردیم. شما با خریدن دوربین قصد دارید که از چه چیزی عکاسی کنید؟ آیا نیاز به یک دوربین برای عکاسی خانوادگی دارید؟ یا مثلا با دوستانتان، بیرون می‌روید و قصد ثبت خاطراتتان را دارید؟ اصلا شاید ترجیح می‌دهید که در هنگام مسافرت علاوه بر عکاسی از خانواده، عکس‌هایی نیز از طبیعت تهیه کنید. شاید هم کمی حرفه ای تر می‌باشید و مایل هستید که سفرهایی به قصد عکاسی از طبیعت داشته باشید یا از مناظر شهری و روستایی عکس بگیرید و آن‌ها را در معرض نمایش دیگران قرار دهید. اگر عکاسی نجومی دوست دارید چطور؟ بسیار خوب، بنابراین بهتر است که نخست مشخص کنید که چقدر در عکاسی جدی هستید. پس از آن نیز این بودجه و توانایی هزینه کردن شماست که دوربین را انتخاب می‌کند.

واقعیت این است که اگر عکاسی خیلی برای شما مهم نیست، و به صورت تفننی دوست دارید که از زندگی روزمره، اطرافیان و گه گاهی نیز سوژه های طبیعی یا غیر از آن عکاسی کنید، بهتر است به سراغ دوربین‌هایی بروید که در عکاسی شما را اذیت نمی‌کنند. دوربین‌هایی که هم عکاسی با آن‌ها خیلی ساده است و هم اینکه کاملا کوچک هستند تا در جیبتان جای بگیرند. در میان انبوه دوربین‌های دیجیتال، نوع کامپکت برای شما مناسب است. البته نه از نوع کامپکت های حرفه ای، بلکه رده‌ی متوسط و سطح مبتدی آن‌ها. از نظر قیمتی نیز این نوع دوربین‌ها هرچند که گستره‌ی نسبتا بزرگی دارند ولی در پایین‌ترین رده قرار می‌گیرند. بنابراین اگر بودجه‌ی خیلی کمی دارید می‌توانید به سراغ ارزان قیمت‌ترینشان بروید. در برندهای مختلف، سری‌هایی مثل A کمپانی کانن و W کمپانی سونی در رده‌ی ارزان قیمت‌ترین‌ها قرار می‌گیرند. دوربین های کامپکت اندکی گران قیمت تر هم مثل سری IXUS کانن یا H و WX سونی در بازار یافت می شوند که آن ها نیز از نوع Point to Shoot (نشانه و عکس) هستند ولی بعضا امکانات بیشتری را برای عکاسی آسان تر و با کیفیت تر ارائه می کنند. اگر هم زوم زیاد بر روی یک دوربین کامپکت را می پسندید، می توانید به سراغ دوربین های کامپکت سوپرزوم چون SX280 کانن بروید. این دوربین ها معمولا امکانات بیشتری را در عکاسی خلاقانه و کنترل نوردهی نسبت به دوربین های نشانه و عکس ارائه می کنند. با این حال تقریبا تمامی این نوع دوربین های کامپکت از سنسور تصویر کوچک 1/2.3 اینچی بهره می برند که نتیجه اش پتانسیل اندک در تولید عکس های با کیفیت به خصوص در شرایط نوری ضعیف می شود.

اما اگر واقعا یک عکاس جدی هستید و با علاقه، حضور ذهن، دقت و مطالعه عکس می‌گیرید و در عین حال همچنان دوست دارید که با یک دوربین نسبتا جمع و جور و کوچک ولی با امکانات و قابلیت‌های فراوان عکاسی کنید، باید به سراغ نوع کامپکت های پیشرفته یا High End بروید. این نوع دوربین‌ها اغلب بدنه‌هایی فلزی، مقداری بزرگ‌تر از سایر کامپکت ها، پر از دکمه و امکانات فراوان دارند. همچنین اینکه اغلب توانایی عکاسی در فرمت RAW را نیز ارائه می‌دهند تا بتوانید واقعا عکاسی را به صورت جدی انجام بدهید. سری G و S کانن، RX سونی، P نیکون، X فوجی فیلم، LX پاناسونیک و WB سامسونگ در این رده هستند. این دوربین ها معمولا سنسورهای تصویر بزرگتر از 1/2.3 اینچی دارند و ابعاد سنسورهای آن ها می تواند اندکی بزرگتر و حتی تا 1 اینچی هم باشد. البته به تازگی بعضی کمپانی ها به صورت آزمایشی به تولید کامپکت هایی با سنسور بزرگتر هم دست زده اند. مثل سونی RX1 با سنسور تصویر فول فریم!

بعضی از افراد هستند که در شرایطی خیلی سخت و خطرناک برای تجهیزات الکترونیکی عکاسی می‌کنند. افرادی مثل کوهنوردان، کسانی که زیاد به ساحل دریا سفر می‌کنند، طبیعت گردان یا حتی غواصان! چنین اشخاصی می‌بایست دوربین‌های کامپکت نوع مقاوم را انتخاب کنند. دوربین‌هایی که کاملا کوچک هستند و بنابراین در فعالیت ورزشی و ماجراجویی مزاحمت ایجاد نمی‌کنند و در ضمن در برابر افتادن از ارتفاع، افتادن در آب، سرما یا نفوذ ذرت ریز مقاوم می‌باشند. دوربین‌هایی مثل سری D کانن،TX  سونی، FT پاناسونیک، XP فوجی فیلم، WG پنتاکس و TG المپوس از این انواع هستند. این دوربین ها نیز معمولا سنسورهای 1/2.3 دارند.

دوربین‌های کامپکت حقیقتا دوربین‌هایی هستند که به خوبی با کاربر خود ارتباط برقرار می‌کنند و با توجه به مودهای اتوماتیکی که دارند، عکاسی را برای آن‌ها شیرین می‌نمایند. دوربین‌های این رده از تنوع و تعداد زیادی برخوردارند و بنابراین به دلخواه و با پرداخت هزینه های مختلف می‌توانید مدل‌هایی با امکانات بیشتر یا کمتر را انتخاب نمایید. در حقیقت در این قسمت می‌توان گفت که دست کم در دوربین‌های یک برند و سری مشخص، با پرداخت هزینه‌ی بیشتر می‌توانید دوربین پیشرفته تری را داشته باشید یا به اصطلاح هرچقدر پول بدهید، آش بخورید.

در نقطه‌ی مقابل دوربین‌های کامپکت، DSLR ها قرار دارند. DSLR ها، همان دوربین‌هایی که بدنه ای کاملا بزرگ و جدی دارند و گاهی از آن‌ها با نام دوربین‌های حرفه ای نیز یاد می‌شود. DSLR ها برای افرادی هستند که قصد هزینه‌ی زیاد برای عکاسی را دارند. هزینه چه از نظر مالی و چه از نظر زمان. این افراد واقعا قصد دارند که همه یا بخشی از زندگی خود را در دنیای عکاسی سپری کنند. عکاسی را آموخته‌اند و علاقه‌مند هستند که در رده های مختلف آن پیشرفت نمایند. DSLR ها دارای بدنه‌هایی کاملا بزرگ هستند و لنز آن‌ها قابلیت تعویض دارد. با قرار دادن لنزهای مختلف بر روی این دوربین‌ها می‌توانید تقریبا هر ژانری از عکاسی را تجربه کنید چرا که این لنزها میدان دید و قابلیت‌های مختلفی را برای دوربین شما به ارمغان می‌آورند. این در حالیست که اصولا بالاترین کیفیت عکس‌ها را می‌توانید از این نوع دوربین‌ها انتظار داشته باشید. خود این دوربین‌ها نیز دست کم به سه رده تقسیم می‌شوند. دوربین‌های رده‌ی سطح مبتدی مثل 650D کانن و  D5200 نیکون. DSLR های این رده معمولا دارای سنسور تصویر APS-C هستند و بدنه ای کاملا کوچک دارند. رده‌ی بالاتر، سطح Prosumer دوربین‌های DSLR است که بدنه ای بزرگتر و حرفه ای تر دارند و امکانات بیشتری را ارائه می‌دهند. مثل دوربین‌های 60D کانن و D7000 نیکون. یک رده‌ی حرفه ای تر نیز وجود دارد که معمولا دارای سنسور تصویر قطع 35 میلی متری یا همان فول فریم هستند. مثل 5D Mark III کانن و D800 نیکون. رده‌ی DSLR های فول فریم دیگر بهترین‌هایی هستند که یک عکاس در بازار دوربین‌های با تولید انبوه می‌تواند به سراغ آن‌ها برود.

اما برای گذار از جزیره‌ی کامپکت ها به DSLR ها، از روی یک پل گذشتیم. پلی که دوربین‌هایی بر روی آن به همین نام یعنی Bridge قرار گرفته‌اند. دوربین‌های Bridge، یا همان شبه SLR دوربین‌هایی هستند با ظاهر حرفه ای DSLR ها و باطنی کامپکت مانند. این دوربین‌ها معمولا سنسورهای تصویر کوچک 1/2.3 اینچی دارند و عموما از نوع سوپرزوم و با لنزهایی قدرتمند جهت رسیدن سریع به بزرگنمایی های بالا می‌باشند. بنابراین این دوربین‌ها مناسب افرادی هستند که همچنان کاربری آسان دوربین‌های کامپکت را می‌پسندند، ولی در ضمن ترجیح می‌دهند دوربینی که در دستشان قرار گرفته ظاهری حرفه ای و فاخر داشته باشد. در ضمن در کنار آن دستیابی به بزرگنمایی زیاد را هم می‌پسندند.

یک حالت عکسی هم برای دوربین Bridge وجود دارد به نام دوربین‌های نوع بدون آینه با لنز قابل تعویض. این دوربین‌ها بالعکس بریج ها، دارای ظاهری نزدیک به کامپکت ها ولی باطنی DSLR مانند هستند. بدین ترتیب که اغلب جثه ای کوچک و جمع و جور دارند ولی قابلیت تعویض لنز بر روی آن‌ها ارائه می‌شود. در قلب آن‌ها نیز سنسورهای تصویر مختلفی از 1/2.3 اینچی بسیار کوچک تا APS-C قرار می‌گیرد. این نوع دوربین‌ها به نسبت جدیدتر از بقیه می‌باشند و کمتر جای افتاده‌اند. با این حال هرچند که این‌ها نیز برای خود رده‌ی مبتدی، متوسط و پیشرفته دارند، مشخصا برای اشخاصی کاملا جدی در عکاسی ساخته شده‌اند که قصد صرف زمان و هزینه را دارند. از مشهورترین سری آن‌ها می‌توان به NEX سونی اشاره کرد.

دوربین‌های دیجیتال معمولا به همین رده ها تقسیم می‌شوند. هرچند که انواع فرعی و ابتکاری هم مشاهده می‌شود. مثل تلاش‌هایی که سونی در ساخت دوربین‌هایی به نام SLT آغاز کرد و اتفاقا خیلی هم پرتلاش بود و این دوربین‌ها کم استقبال هم نبودند. این دوربین‌ها دقیقا همان DSLR ها هستند با این تفاوت که آینه‌ی درون دوربین غیر متحرک و ثابت اما نیمه شفاف می‌باشد. بیشتر نور را از خود عبور می‌دهد تا به سنسور تصویر برسد و مقداری از آن را نیز برای رسیدن به سنسورهای فوکوس خودکاری که در بالا قرار دارند بازتاب می‌کند. این دوربین‌ها فاقد چشمی اپتیکال هستند و مزایا و معایب مختص به خود را دارند.

در کل باید گفت که با در نظر گرفتن دو معیار انتخاب اصلی، یعنی هدف کاربری و بودجه، می‌توانید به دوربین مورد علاقه‌ی خود برسید. دوربین‌های دیجیتالی که اکنون تقریبا همگی عمل فیلم برداری با کیفیت بسیار خوب را نیز ارائه می‌دهند و می‌توانند همراهی همیشگی برای شما باشند.